عمل لوزه یکی از شایعترین جراحیها در حوزه گوش، حلق و بینی است که در آن لوزههای کامی (تانسیلکتومی) و در صورت لزوم لوزه سوم یا آدنوئید (آدنوئیدکتومی) برداشته میشوند. این جراحی با هدف کاهش عفونتهای مکرر، بهبود تنفس، شنوایی و کیفیت زندگی، بهویژه در کودکان، انجام میشود.
عمل لوزه (تانسیلکتومی و آدنوئیدکتومی)
لوزهها و لوزه سوم چه نقشی دارند؟
لوزهها و لوزه سوم بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند، اما در برخی کودکان بهجای محافظت، خود به منبع عفونت مزمن تبدیل میشوند و باعث بروز مشکلات تنفسی، گوش و سینوسها میگردند.
موارد انجام عمل لوزه در کودکان و بزرگسالان
جراحی لوزه و یا لوزه سوم در شرایط زیر توصیه میشود:
- عفونتهای مکرر و مزمن لوزه (گلودردهای چرکی مکرر)
- بزرگی لوزهها و ایجاد اختلال در تنفس یا بلع
- خر و پف شدید یا وقفه تنفسی در خواب (آپنه خواب)
- آبسه لوزه یا عفونتهای مقاوم به درمان دارویی
- بوی بد دهان مزمن ناشی از لوزهها
تأثیر لوزه سوم (آدنوئید) بر گوش و شنوایی کودک
لوزه سوم در نزدیکی دهانه شیپور استاش قرار دارد. بزرگی یا التهاب آدنوئید میتواند باعث انسداد این مسیر شده و تهویه گوش میانی را مختل کند. در نتیجه:
- مایع در گوش میانی تجمع پیدا میکند
- عفونتهای مکرر گوش ایجاد میشود
- کاهش شنوایی انتقالی (معمولاً خفیف تا متوسط) رخ میدهد
در صورت تداوم، این کاهش شنوایی میتواند موجب تأخیر در تکلم، اختلال یادگیری و کاهش تمرکز در کودک شود.
لوزه سوم و سینوزیت در کودکان
بزرگی یا عفونت مزمن آدنوئید میتواند یکی از علل مهم سینوزیت مکرر یا مزمن کودکان باشد. آدنوئید ملتهب با انسداد مسیر تخلیه ترشحات بینی و سینوسها باعث:
- گرفتگی مزمن بینی
- آبریزش چرکی طولانیمدت
- تنفس دهانی
- سرفه شبانه و بوی بد دهان
میشود. در این شرایط، سینوزیتها معمولاً به درمان دارویی پاسخ کامل نمیدهند.
چه زمانی آدبزرگی آدنوئید همراه با اختلال تنفسی یا خر و پف شدیدنوئیدکتومی توصیه میشود؟
برداشتن لوزه سوم معمولاً در موارد زیر انجام میشود:
- باقی ماندن مایع گوش میانی بیش از ۳ ماه
- کاهش شنوایی مؤثر بر گفتار و رشد کودک
- عفونتهای مکرر گوش مقاوم به درمان
- سینوزیتهای مکرر یا مزمن
- بزرگی آدنوئید همراه با اختلال تنفسی یا خر و پف شدید
نحوه انجام عمل
عمل لوزه تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد. جراحی بدون برش خارجی و از طریق دهان انجام میشود و بیمار معمولاً در همان روز یا روز بعد مرخص میگردد.
دوره نقاهت و نتایج
دوره بهبودی معمولاً ۱۰ تا ۱۴ روز است. پس از جراحی، در بسیاری از بیماران بهویژه کودکان:
- تنفس و خواب بهبود مییابد
- عفونتهای گوش و سینوس کاهش مییابد
- مایع گوش جذب میشود
- شنوایی و گفتار بهبود پیدا میکند
- کیفیت زندگی بهطور قابلتوجهی افزایش مییابد
نکته مهم
تصمیمگیری برای انجام عمل لوزه یا لوزه سوم، پس از معاینه دقیق توسط متخصص گوش، حلق و بینی و بر اساس علائم بالینی، سن کودک و نتایج بررسیهای شنوایی انجام میشود.